Erişilebilirlik bir özellik değil, temel

Erişilebilirlik çoğu zaman "sonra yaparız" listesine düşer. Oysa bir düğmeyi klavyeyle kullanamayan kişi, yalnızca engelli bir kullanıcı değil: elinde kahve olan, güneşin altında telefona bakan ya da fare bozulmuş biri de olabilir.

Üç temel kural

1. Kontrast. Normal yazı için arka planla en az 4,5:1 kontrast oranı (WCAG ölçütü). Açık renk üstüne açık renk yazı yazmayın.
2. Klavye. Fare olmadan her şey kullanılabilmeli; odak nerede, görünmeli.
3. Dokunma hedefi. Parmakla basılacak öğeler yeterince büyük olmalı; yaygın öneri 44 × 44 piksel.

Bunlara anlamlı başlık sırası, görsellere alt metin ve hareketi azaltma ayarına saygı eklenebilir.

Neden bir yasa konusu da oldu?

Avrupa'da erişilebilirlik yasası (European Accessibility Act) 2025 yazından itibaren birçok ürün ve hizmet için geçerli. Bu, Avrupa pazarına yazılım ya da hizmet sunan işletmelerin konuyu ciddiye alması anlamına geliyor.

Bu sitede gerçekte ne buldum?

Siteyi bir erişilebilirlik tarayıcısıyla ölçtüğümde bir kontrast hatası çıktı: Şifresiz sayfasındaki turuncu düğmede beyaz yazı yeterli kontrasta sahip değildi. Yazıyı koyu laciverte çevirdim. Ayrıca bazı başlıkların sırası bozuktu ve her sayfada 8 ila 18 küçük dokunma hedefi 44 pikselin altındaydı. Hepsini düzeltip yeniden ölçtüm; ölçtüğüm sayfalarda tarayıcı hata göstermedi. Bu, her sorunun bittiği anlamına gelmez; el ile klavye ve ekran okuyucu denemesi hâlâ gerekir.

Bunu anlatma sebebim: kendi işimde de hata yapıyorum, önemli olan ölçmek ve düzeltmek.

Nereden başlanır?

• Sayfayı yalnızca klavyeyle gezin.
• Bir erişilebilirlik tarayıcısı (örneğin axe) çalıştırın.
• Yazı boyutunu büyütüp düzenin bozulup bozulmadığına bakın.
• Gerçek bir telefonda başparmakla deneyin.

Erişilebilirliği sona bırakmayın; ekranları tasarlarken en ucuz hâliyle yapılır.